Spotkania networkingowe

Spotkania networkingowe to zorganizowane wydarzenia, których głównym celem jest nawiązywanie i utrzymywanie relacji zawodowych, wymiana wiedzy oraz budowanie sieci kontaktów opartych na wzajemnym zaufaniu. W dzisiejszym biznesie, coraz bardziej połączonym globalnie, takie spotkania są miejscem, gdzie spotykają się przedsiębiorcy, freelancerzy i specjaliści z różnych branż. Dzięki temu mogą w naturalny i skuteczny sposób znaleźć partnerów biznesowych, klientów czy współpracowników, często znacznie skuteczniej niż przez tradycyjne działania sprzedażowe.

Networking to nie tylko obecność na wydarzeniach, ale przede wszystkim umiejętność budowania długotrwałych i korzystnych relacji. Nie chodzi o agresywną sprzedaż, lecz o tworzenie grona osób, z którymi warto rozmawiać, współpracować i realizować projekty. To proces, w którym obie strony zyskują, dzieląc się wiedzą i doświadczeniem. Z czasem prowadzi to do realnych sukcesów zawodowych.

Czym są spotkania networkingowe?

Definicja i kluczowe elementy spotkań networkingowych

Spotkania networkingowe to wydarzenia biznesowe lub społeczne, podczas których uczestnicy mogą przedstawić siebie i swoją działalność większej grupie osób. Najważniejsza jest intencja – nie przychodzimy tam, by na siłę sprzedawać produkty, ale by poznać człowieka stojącego za daną firmą czy marką. Silne, długoletnie relacje, które rodzą się na takich eventach, opierają się na zaangażowaniu, szacunku i wspólnych wartościach.

Kluczowa jest jakość sieci kontaktów, a nie jej rozmiar. Lepiej wrócić ze spotkania z trzema wartościowymi kontaktami, z którymi widać szansę na współpracę, niż z plikiem trzydziestu wizytówek osób, których nawet nie pamiętamy. Idea networkingu zakłada jeden z najtańszych i najbardziej inspirujących sposobów rozwoju, pozwalając poszerzać perspektywę w atmosferze szczerości i otwartości.

Na czym polega networking w praktyce biznesowej?

W biznesie networking polega na systematycznym budowaniu zaufania. Dzięki regularnym rozmowom i wymianie informacji stopniowo stajemy się dla innych osobą kojarzoną jako ekspert w danej dziedzinie. Wtedy, gdy ktoś z naszej sieci będzie potrzebował usługi, którą oferujemy, lub ktoś go o nią zapyta, nasze nazwisko pojawi się jako pierwsze skojarzenie i polecenie. Takie rekomendacje mocno wspierają pozycję eksperta w każdej branży.

Spotkania networkingowe najlepiej, gdy przebiegają swobodnie i naturalnie. Choć są zaplanowane, nie powinny być odbierane jako przykry obowiązek. W takiej luźnej atmosferze najłatwiej znaleźć zaufanych współpracowników, którzy oprócz wiedzy i doświadczenia mają też empatię i chęć pomocy. Praktyczny networking to także gotowość do dzielenia się swoimi kontaktami czy wiedzą bez oczekiwania natychmiastowego zysku. W dłuższej perspektywie bardzo dobrze wpływa to na naszą markę osobistą.

Dlaczego warto uczestniczyć w spotkaniach networkingowych?

Korzyści płynące z budowania sieci kontaktów

Udział w spotkaniach networkingowych otwiera wiele drzwi, które często są zamknięte dla osób działających samotnie. Dużą korzyścią jest dostęp do ukrytego rynku pracy i zleceń – wiele projektów nigdy nie trafia do otwartych ogłoszeń, bo jest zlecanych ludziom z polecenia. Budując sieć kontaktów, zwiększamy szansę, że to do nas trafią takie okazje. Networking ułatwia też szybką i tanią wymianę wiedzy – rozmowa z ekspertem przy kawie może dać informacje, za które w innym trybie zapłacilibyśmy sporo za konsultacje.

Ważnym plusem jest też wsparcie emocjonalne i motywacja. Prowadzenie biznesu lub rozwój kariery bywa trudny, a spotkania z osobami z podobnymi wyzwaniami pomagają poczuć, że nie jesteśmy sami. Wymiana doświadczeń dotyczących strategii biznesowych pozwala unikać błędów i szybciej podejmować dobre decyzje. Networking pomaga też w budowaniu pewności siebie oraz przełamywaniu lęku przed wystąpieniami publicznymi i poznawaniem nowych ludzi.

Jak networking wpływa na rozwój kariery i biznesu?

Networking ma bezpośredni wpływ na tempo rozwoju firmy. Regularne spotkania ułatwiają szukanie nowych pracowników i tworzenie zespołów o podobnych wartościach. Dla przedsiębiorcy to często najszybszy sposób na zdobycie nowych kontrahentów i klientów, bo zaufanie zbudowane podczas rozmowy twarzą w twarz bardzo ułatwia późniejsze rozmowy handlowe. Przy dużej konkurencji osobista relacja często decyduje o wyborze oferty.

Jeśli chodzi o karierę, networking pomaga zmienić branżę lub awansować. Kontakty z przedstawicielami innych dziedzin pomagają wyznaczyć nowy kierunek zawodowy i zdobyć rekomendacje potrzebne do objęcia lepszych stanowisk. Aktywność w środowisku swojej branży sprawia, że stajemy się rozpoznawalni, a nasza marka osobista rośnie, co przyciąga zarówno pracodawców, jak i inwestorów.

Statystyki skuteczności networkingu w biznesie

Dane z organizacji networkingowych, takich jak społeczność PLN, pokazują, że nawet około 70% poleceń w takich grupach kończy się realną współpracą. Pokazuje to, że sprzedaż na tzw. “ciepłym rynku”, gdzie istnieje już poziom zaufania, jest wielokrotnie skuteczniejsza niż zimne telefony czy masowe mailingi. Zaufanie staje się dziś “walutą przyszłości”, która przy nadmiarze informacji pomaga klientom szybciej podejmować decyzje.

Badania pokazują także, że przedsiębiorcy systematycznie uczestniczący w spotkaniach networkingowych częściej notują stabilny wzrost przychodów. Dzięki regularnym spotkaniom, np. raz na tydzień lub dwa tygodnie, sieć kontaktów ciągle się odnawia i rozszerza. Organizacje takie jak PLN oferują nawet zwrot kosztów, jeśli po roku aktywnego udziału przedsiębiorca nie osiągnie założonych efektów biznesowych, co pokazuje mocne przekonanie o skuteczności tej formy działania.

Rodzaje spotkań networkingowych

Spotkania biznesowe

Klasyczne spotkania biznesowe są podstawą networkingu. Zwykle są to moderowane wydarzenia z jasno określonym programem, w którym każdy uczestnik ma przeznaczony czas na prezentację swojej działalności. Taka struktura ogranicza chaos i pozwala każdemu się wypowiedzieć, co jest ważne zwłaszcza dla osób nieśmiałych. Często odbywają się one w profesjonalnych miejscach, takich jak centra konferencyjne czy biura coworkingowe.

Na takich spotkaniach kładzie się nacisk na konkretną wymianę korzyści. Uczestnicy przychodzą z jasno określonymi potrzebami – szukają podwykonawców, partnerów do projektów lub chcą podzielić się nowymi rozwiązaniami. Moderator pilnuje, by wydarzenie trzymało się planu, a każda minuta służy budowaniu realnych relacji biznesowych.

Śniadania networkingowe

Śniadania biznesowe to jedna z najczęściej wybieranych form networkingu, ceniona za wysoką skuteczność. Odbywają się zwykle wcześnie rano, np. o 7:00, co pozwala przedsiębiorcom nawiązać kontakty jeszcze przed standardową pracą. Atmosfera wspólnego śniadania sprzyja nieformalnym, ale nadal profesjonalnym rozmowom. To dobry moment na spokojne dyskusje przy kawie, które często prowadzą do poważnych kontraktów.

Wiele klubów biznesowych, jak PLN czy Biznes Klub Polska, korzysta właśnie z tego modelu. Wspólne jedzenie przełamuje pierwsze bariery i sprawia, że uczestnicy czują się swobodniej. Poranek spędzony w grupie 30-40 aktywnych przedsiębiorców daje dużą dawkę energii na resztę dnia i pozwala szybko wymieniać wizytówki w przyjaznej atmosferze.

Warsztaty i szkolenia

Networking podczas warsztatów i szkoleń łączy zdobywanie wiedzy z budowaniem kontaktów. Uczestnicy przychodzą tam po konkretne umiejętności lub informacje, co od razu daje wspólny temat i ułatwia rozpoczęcie rozmowy. Praca w grupach pozwala zobaczyć innych w działaniu – jak rozwiązują problemy, jak komunikują się z zespołem i jak reagują na wyzwania.

Tego typu wydarzenia są szczególnie dobre dla osób, które czują się niepewnie w sytuacjach nastawionych wyłącznie na rozmowę. Wspólne zadania naturalnie zbliżają ludzi i tworzą relacje oparte na wspólnym doświadczeniu nauki. Często po części merytorycznej jest czas na luźniejsze rozmowy i wymianę kontaktów, co może być początkiem trwałej współpracy.

Konferencje i seminaria

Konferencje to większe wydarzenia, na które przyjeżdżają setki, a czasem tysiące osób. Główną część programu stanowią wystąpienia ekspertów, ale wiele wartościowych znajomości powstaje w przerwach. Kuluary, przerwy kawowe, lunche i wieczorne spotkania po konferencji to miejsca, gdzie często dochodzi do najbardziej wartościowych rozmów. To tam możemy podejść do prelegenta, którego cenimy, i porozmawiać z nim osobiście.

Na konferencjach networking ma dużą skalę, dlatego warto zabrać sporo wizytówek. Ważna jest tu umiejętność wyboru rozmówców – zamiast rozmawiać z każdym, lepiej skupić się na osobach, które najbardziej zainteresowały nas swoim wystąpieniem lub pytaniami na sali. Wydarzenia takie jak See Bloggers czy różne seminaria biznesowe i motywacyjne są dobrym przykładem imprez, gdzie networking jest ważną częścią programu.

Spotkania branżowe online i offline

Obecnie wiele działań networkingowych przeniosło się do internetu. Grupy na LinkedIn, Facebooku czy fora tematyczne pozwalają budować relacje z ekspertami z całego świata bez wychodzenia z domu. Taki networking opiera się na regularnym udzielaniu się w dyskusjach, odwadze w zadawaniu pytań i komentowaniu treści innych osób. To dobry punkt startowy do późniejszych rozmów na żywo.

Z kolei spotkania stacjonarne nadal są najlepsze do budowania głębokiego zaufania. Bezpośredni kontakt, uścisk dłoni i obserwacja mowy ciała dają dużo więcej informacji o rozmówcy. Najlepsze efekty daje połączenie obu form – poznawanie ludzi online i rozwijanie znajomości podczas regularnych spotkań na żywo, np. na lokalnych wydarzeniach branżowych czy spotkaniach klubów biznesu.

Spotkania dedykowane (dla kobiet, startupów, freelancerów)

Od kilku lat bardzo popularne są spotkania skierowane do konkretnych grup. Przykłady to inicjatywy dla kobiet, jak “Latające Kręgi”, “Kreatorki” czy “Tyskie Szpilki w Biznesie”. Takie eventy często odbywają się w swobodnej atmosferze przy kawie i ciastku, skupiając się na szczególnych wyzwaniach kobiet w biznesie i łącząc rozwój osobisty z zawodowym.

Startupy i freelancerzy także mają swoje wydarzenia, często organizowane przez inkubatory przedsiębiorczości. To miejsca, gdzie można znaleźć inwestora, mentora lub partnera do projektu. Charakter takich spotkań sprzyja otwartej wymianie pomysłów w środowisku, które zna specyfikę młodych firm i pracy na własny rachunek. Dzięki temu uczestnicy czują się swobodnie i chętnie dzielą się swoimi pomysłami.

Gdzie szukać informacji o spotkaniach networkingowych?

Portale, grupy i społeczności networkingowe

Najłatwiej znaleźć odpowiednie wydarzenia, będąc aktywnym w mediach społecznościowych. Grupy na Facebooku i LinkedIn to bogate źródło informacji o lokalnych i ogólnopolskich spotkaniach. Warto dołączać do społeczności takich jak Biznes Klub Polska, PLN czy lokalne grupy dla przedsiębiorców. Istnieją też specjalne portale, np. “Mam spotkanie”, gdzie można szukać eventów i dodawać własne.

Dobrze jest też obserwować profile znanych trenerów i influencerów biznesowych, którzy często organizują seminaria i warsztaty z mocnym akcentem networkingowym. Regularne sprawdzanie kalendarzy wydarzeń w serwisach branżowych pomaga być na bieżąco i nie przegapić ważnych spotkań w swoim regionie.

Wskazówki dotyczące lokalnych wydarzeń

Lokalne restauracje, hotele i centra konferencyjne bardzo często są miejscem cyklicznych spotkań networkingowych. Warto zapytać w najbliższym biurze coworkingowym o planowane eventy dla przedsiębiorców – wiele z nich jest otwartych także dla osób z zewnątrz. Izby gospodarcze i lokalne stowarzyszenia przedsiębiorców także organizują spotkania integracyjne, które pozwalają poznać ludzi prowadzących firmy w okolicy.

Inną metodą jest śledzenie ogłoszeń w lokalnej prasie biznesowej lub na miejskich portalach internetowych. Czasem dobrze jest też po prostu podpytać zaprzyjaźnionych przedsiębiorców, gdzie się pojawiają. Polecenie konkretnego klubu czy wydarzenia przez osobę, której ufamy, często jest najlepszą drogą do znalezienia miejsca pasującego do naszego charakteru i celów.

Jak przygotować się do spotkania networkingowego?

Wybór odpowiedniego wydarzenia

Nie każde spotkanie będzie dla nas dobre, dlatego ważny jest wybór przed zapisaniem się. Warto sprawdzić program wydarzenia: czy ma jasno opisany temat, cel i przebieg? Profesjonalnie prowadzone eventy dają większą szansę, że dobrze wykorzystamy czas. Dobrze też dowiedzieć się, kto zwykle w nich uczestniczy – czy są to właściciele dużych firm, czy raczej freelancerzy i startupy?

Decyzja powinna wynikać z naszych aktualnych celów. Jeśli szukamy inspiracji i rozwoju osobistego, lepiej sprawdzą się warsztaty lub spotkania np. dla kobiet. Jeśli zależy nam na sprzedaży i konkretnych kontaktach biznesowych, dobrym wyborem są śniadania biznesowe w klubach z dobrą opinią. Nasz czas jest cenny, więc warto pojawiać się tam, gdzie szansa na spotkanie właściwych osób jest największa.

Przygotowanie autoprezentacji i materiałów

Na spotkaniu networkingowym pierwsze wrażenie robi się tylko raz. Warto przygotować tzw. elevator speech – krótką wypowiedź trwającą około 30-60 sekund (czasem do 3 minut), w której jasno mówimy, czym się zajmujemy, czym wyróżniamy się na tle innych i jakich partnerów szukamy. Taka prezentacja powinna brzmieć naturalnie i zachęcać do dalszej rozmowy.

Bardzo ważne są także wizytówki. Mimo że żyjemy w czasach cyfrowych, papierowa wizytówka nadal dobrze się sprawdza, o ile nie rozdaje się jej każdemu jak ulotki. Warto zadbać o czytelną formę i estetyczny projekt. Poza wizytówkami dobrze mieć dopracowany profil na LinkedIn – uaktualniony, spójny i profesjonalny, bo wiele osób sprawdzi nas tam zaraz po spotkaniu.

Narzędzia przydatne w networkingu

Poza wizytówkami przydają się proste narzędzia do zarządzania kontaktami. Aplikacje do skanowania wizytówek pozwalają szybko przenieść dane do telefonu i zintegrować je z CRM. Wirtualne biura oraz inkubatory przedsiębiorczości często mają swoje wewnętrzne platformy, ułatwiające kontakt między członkami.

Pomocny jest także zwykły notatnik – papierowy albo w telefonie. Po każdej rozmowie warto zapisać kilka informacji o danej osobie: temat rozmowy, zainteresowania, ustalenia. Dzięki temu późniejsza wiadomość z podziękowaniem i kontynuacją rozmowy będzie bardziej osobista i skuteczna. Zadbajmy też o odpowiedni strój – dopasowany do charakteru wydarzenia, ale taki, w którym czujemy się swobodnie i pewnie.

Najważniejsze zasady skutecznego networkingu

Jak budować trwałe relacje biznesowe podczas spotkań?

Trwałe relacje zaczynają się od zmiany nastawienia: przestań sprzedawać, zacznij słuchać. Ludzie chętniej kupują od osób, które lubią i którym ufają. Najlepsza droga do sympatii to szczere zainteresowanie biznesem rozmówcy. Zadawaj pytania, pozwól mu mówić i postaraj się zrozumieć jego wyzwania. Jak powiedział Howard Schultz: „Zaufanie jest walutą biznesu”.

Warto dbać o proporcje w rozmowie – daj rozmówcy więcej czasu na wypowiedź niż sobie. Gdy otrzyma od ciebie pełną uwagę, zapamięta cię jako ciekawą i empatyczną osobę. Ważna jest autentyczność; udawanie kogoś innego prędzej czy później wyjdzie na jaw. Prawdziwe relacje powstają na szczerości, nawet jeśli czasem trzeba przyznać się do błędu czy porażki.

Najczęstsze błędy podczas spotkań networkingowych

Najpoważniejszym błędem jest szybkie wchodzenie w tryb sprzedaży. Wciskanie wizytówki po pół minuty rozmowy niszczy zaufanie i sprawia, że trafiamy do grupy osób, których nikt nie chce pamiętać. Networking to maraton, nie sprint. Kolejnym problemem jest mówienie tylko o sobie – jeśli przez kilka minut opowiadasz wyłącznie o własnej firmie, nie zadając pytań, druga osoba będzie szukała pretekstu, żeby zakończyć rozmowę.

Błędem jest też przychodzenie na wydarzenie bez celu lub spóźnianie się. Jeśli nie wiesz, po co tam jesteś, trudno o konkretne efekty. Masowe zbieranie wizytówek także niewiele daje – ważniejsza jest jakość kontaktów niż ich liczba. Bardzo dużym błędem jest także brak kontaktu po spotkaniu. Nawet najlepsza rozmowa nic nie da, jeśli nie wrócimy do niej w kolejnych dniach.

Jak pielęgnować i rozwijać kontakty po wydarzeniu?

Praktyczny networking zaczyna się tak naprawdę po zakończeniu wydarzenia. Ważny jest szybki follow-up, czyli kontakt z poznanymi osobami w ciągu 24-48 godzin. Może to być krótki mail, wiadomość na LinkedIn lub telefon. Warto podziękować za rozmowę, nawiązać do konkretnego wątku i zaproponować kolejne spotkanie, np. na kawę, by lepiej się poznać.

Utrzymywanie kontaktów to proces długotrwały. Dobrze jest co jakiś czas napisać do osób z naszej sieci, wysyłając im np. ciekawy artykuł z ich branży albo gratulując sukcesu. Nie róbmy tego tylko wtedy, gdy czegoś potrzebujemy. Regularność i bezinteresowność sprawiają, że nasza sieć pozostaje aktywna i gotowa wesprzeć nas w kluczowym momencie.

Jak wykorzystać spotkania networkingowe do rozwoju osobistego i zawodowego

Przykłady sukcesów i polecenia w sieciach biznesowych

Sukcesy w networkingu często pojawiają się niespodziewanie. Przykładem może być przedsiębiorca, który dzięki jednej rozmowie na śniadaniu biznesowym znalazł partnera i po roku razem uruchomili nową linię produkcyjną. Inny przypadek to freelancer, który dzięki rekomendacji z grupy networkingowej zdobył zlecenie od dużej korporacji, do której inaczej nie miałby dostępu.

Podstawą takich historii jest rzetelność. Jeśli raz pomożesz komuś z sieci, jest duża szansa, że ta osoba odwdzięczy się w przyszłości. Rekomendacje w grupach takich jak PLN czy WFS wynikają z realnej znajomości umiejętności danej osoby. Dzięki temu ryzyko nieudanej współpracy jest małe, a satysfakcja obu stron bardzo wysoka.

Współpraca i możliwości jakie daje networking

Networking daje szansę na projekty, które w pojedynkę byłyby poza naszym zasięgiem. Szeroka sieć kontaktów pozwala łączyć zasoby różnych firm i tworzyć zespoły startujące w dużych przetargach. To także dobra baza do cross-marketingu – wzajemnego polecania swoich usług klientom, co zwykle jest tanią i skuteczną formą promocji.

Te możliwości wykraczają poza same finanse. Networking daje również dostęp do mentorów i osób, od których możemy się uczyć. Obserwowanie, jak inni radzą sobie z czasem, stresem czy prowadzeniem zespołu, to cenna lekcja dla każdego, kto chce się rozwijać. Dzięki różnym punktom widzenia łatwiej spojrzeć na swój biznes z dystansu, co często prowadzi do ważnych zmian i usprawnień w firmie.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o spotkania networkingowe

Dla kogo są spotkania networkingowe?

Spotkania networkingowe są dla wszystkich, którzy chcą rozwijać się zawodowo. Często kojarzy się je z właścicielami firm, ale są równie wartościowe dla osób na etacie, które chcą budować swoją markę osobistą, dla studentów szukających pierwszej pracy czy ekspertów, którzy chcą dzielić się wiedzą. Wiek i doświadczenie zawodowe nie mają tu dużego znaczenia – na spotkaniach spotykają się różne pokolenia, co sprzyja wymianie doświadczeń, także w formie tzw. mentoringu odwróconego.

Osoby szukające inspiracji, partnerów do projektów społecznych lub po prostu chcące wyjść poza swoją codzienną bańkę, znajdą w networkingu dużą wartość. Nawet jeśli nie prowadzisz firmy, sieć kontaktów pomoże ci w przyszłości szybciej znaleźć pomoc, poradę lub nową drogę zawodową.

Czy networking jest tylko dla przedsiębiorców?

Nie. Networking to narzędzie przydatne w wielu zawodach. Specjaliści pracujący w korporacjach używają go do budowania relacji wewnątrz i na zewnątrz firmy, co ułatwia realizację projektów i awanse. Freelancerzy tworzą dzięki networkingowi bazę stałych klientów, a naukowcy czy artyści znajdują mecenasów i partnerów do wspólnych inicjatyw.

Obecnie większość zawodów opiera się na relacjach. Nawet jeśli twoja praca jest bardzo techniczna, znajomości z innymi działami czy firmami pomagają lepiej rozumieć szerszy obraz i szybciej rozwiązywać problemy. Networking pomaga też w budowaniu pewności siebie i rozwijaniu umiejętności miękkich, cenionych praktycznie na każdym stanowisku.

Jak ocenić skuteczność uczestnictwa w spotkaniu?

Skuteczności nie mierzy się liczbą zebranych wizytówek, ale jakością nowych kontaktów. Dobrym wskaźnikiem jest liczba umówionych indywidualnych spotkań po wydarzeniu (tzw. one-on-one). Jeśli z jednego eventu wynikną dwie konkretne rozmowy o współpracy, można mówić o dobrym rezultacie. Warto też ocenić, czy dowiedzieliśmy się czegoś nowego o rynku, trendach lub uzyskaliśmy odpowiedź na ważne pytanie biznesowe.

W dłuższej perspektywie skuteczność widać po liczbie zapytań i poleceń, które trafiają do nas z sieci kontaktów. Jeśli po kilku miesiącach w danej grupie ludzie zaczynają kojarzyć twoje imię z konkretną usługą, znaczy to, że networking przynosi efekty. Pamiętajmy też o korzyściach mniej mierzalnych, takich jak większa pewność siebie czy poczucie przynależności do aktywnej społeczności – to również realny wynik naszego zaangażowania.

---

Networking to proces bez końca, a jego efekty często rosną z czasem. Nawet jeśli na początku nie widzisz bezpośrednich zysków finansowych, każda rozmowa poszerza twoją wiedzę i uczy lepszej komunikacji. Dobrym uzupełnieniem tradycyjnych spotkań są coraz popularniejsze “mastermindy” – małe grupy, które regularnie się spotykają, żeby wspólnie szukać rozwiązań dla swoich wyzwań biznesowych. To jeden z najbardziej zaawansowanych sposobów pracy na relacjach networkingowych.

Innym ciekawym kierunkiem jest łączenie networkingu z działalnością charytatywną lub sportem. Wspólne biegi, rajdy, turnieje czy organizacja aukcji dla lokalnych fundacji to świetne okazje, by poznać ludzi przez ich pasje i charakter. To tworzy mocne podstawy pod głębsze zaufanie także w biznesie. Ostatecznie networking to po prostu postawa bycia pomocnym człowiekiem w środowisku pełnym profesjonalistów.